Kwaliteit huishoudelijk papier en karton vraagt blijvende aandacht

Papier en karton dat bij Nederlandse huishoudens wordt ingezameld, raakt geleidelijk aan steeds meer vervuild. De kwaliteit van het ingezamelde oud papier en karton blijft over het algemeen hoog, maar aandacht van gemeenten voor schoon en droog oudpapier blijft hard nodig. Dat blijkt uit het meest recente onderzoek naar productvreemde vervuiling dat PRN sinds 2001 periodiek laat uitvoeren.

Het onderzoek brengt in kaart welke materialen in de huishoudelijke papier- en kartonstroom terechtkomen die goede verwerking ervan (recycling) verstoren. Dat maakt het mogelijk om ontwikkelingen in de kwaliteit van deze materiaalstroom over een langere periode te volgen. 
De onderzoeksronde 2025-2026 is uitgevoerd door De AfvalSpiegel in opdracht van Papier Recycling Nederland en Verpact. Hiervoor zijn 48 monsters uit 25 Nederlandse gemeenten geanalyseerd.

Grote verschillen
In veel gemeenten gaat het goed, maar in een deel (nog) niet. Het onderzoek laat zien dat de gemiddelde productvreemde vervuiling in de afgelopen jaren geleidelijk is toegenomen naar 2,81%. Opvallend is dat er grote verschillen zijn tussen gemeenten. Dat laat zien dat het soms ook helemaal misgaat: in enkele monsters werden grote hoeveelheden restafval en kunststoffen aangetroffen. Soms gaat het om complete zakken met restafval of plastic die tussen het oud papier terecht komen. Dit veroorzaakt grote problemen voor de verwerking via recycling. Deze uitschieters onderstrepen het belang van zorgvuldige scheiding aan de bron. Het doel is immers een zo schoon mogelijke papier- en kartonstroom.

Belangrijke inzichten uit het onderzoek
De uitkomsten van het onderzoek bieden waardevolle inzichten voor gemeenten, inzamelaars, oud-papierondernemingen en andere partijen die werken aan hoogwaardige recycling van papier en karton.

Het onderzoek laat zien dat:

• de manier van inzamelen invloed heeft op de kwaliteit van het ingezamelde oud papier en karton (aan huis, centraal in de wijk of via de milieustraat);
• papier en karton afkomstig van milieustraten gemiddeld minder productvreemde vervuiling lijkt te bevatten dan papier en karton dat via huis-aan-huisinzameling of wijkvoorzieningen wordt ingezameld. Ook bestaat het papier en karton op milieustraten voor een groter deel uit verpakkingen;
• inzameling aan huis zonder minicontainer gemiddeld de schoonste papier- en kartonstroom oplevert;
• het aandeel verpakkingen binnen de huishoudelijke papier- en kartonstroom opnieuw licht toeneemt ten opzichte van niet-verpakkingen.

Aandacht voor communicatie en passende inzamelmiddelen
De resultaten onderstrepen het belang van voortdurende aandacht voor de scheiding van schoon en droog papier. Goede communicatie naar inwoners over wat wel en niet bij het oud papier en karton hoort, passende inzameling en waar nodig handhaving dragen allemaal bij aan een schonere papier- en kartonstroom.

De onderzoeksresultaten bevestigen bovendien dat keuzes in het inzamelsysteem effect hebben op de kwaliteit van het ingezamelde materiaal. Gemeenten die de kwaliteit verder willen verbeteren, kunnen gebruikmaken van de praktische lessen en aanbevelingen uit het Handboek OPK van VANG Huishoudelijk Afval. Dit handboek bevat handvatten voor gemeenten over communicatie, inrichting van de inzameling, monitoring en kwaliteitsverbetering voor oud papier en karton.

Lees de volledige rapportage: ‘Productvreemde vervuiling in huishoudelijk papier en karton 2026.’